Siz de çok iyi biliyorsunuz ki artık blog ve bloggerlığın tanımı yapacak kullanıcı kalmadı. Artık internette vakit geçiren herkes o ya da bu sebeple blogların ne olduğunu çok iyi biliyor. Genel hatlarıyla ilgi duyulan hobi ve aktivitelere, görsel sanatlara, akşam ne yemeği yapsamlara hitap eden bu bloggerlar güncel olay ve markalarla da oldukça haşır neşir. Kişisel günlükten bu noktalara kadar gelen bu bloglar (-ki bence en samimisi tartışmasız budur) zamanla markaların da ağlarına düştüler. Çünkü herhangi bir markanın çeşitli sitelerde üst taraflara vereceği reklamın geri dönüşü ile “canlarım şu ürünü aldım, kocam belimi daha bi sıkı kavradı” cümlesinin geri dönüşü inanılmaz fark ediyor, daha bir benimseniyor. Hatta buna kabaca “blogtan bloga pazarlama” bile diyebiliriz biz.

Bazı bloggerlar ilk olmanın kaymağını fena bi’ şekilde yedi. Onlar bu akımın öncüleri, ilkleriydiler. Bununla paralel olarak hitap ettikleri kişi sayısı, yazılarına aldıkları yorumlar bi hayli yüksek. Gelişen her pazarlama kanalında olduğu gibi markalar ve ajanslar bu geri dönüşü kendilerine çevirmeyi çokta zorlanmadan başardılar. Blogger topluluklarına özel sunumlar, özel gönderiler şeklinde adım adım gerçekleşen bu “çevirme” son günlerde artık zorlama tanıtım olarak gözüme çarpıyor. Öyle ki, twitterdan herhangi bir ürün adı arattığında karşına çıkan sonuçların hemen hemen hepsi sürü söylemleri. Baştan sona ifade ettiklerimi özetlersek; blog yazarı bir ürünü övüyor, onu takip eden diğer insanlarda sürü halinde sevdiklerini belirtiyor. Bu süreç hiç dokunulmadan olduğu gibi devam ediyor…

Mesela geçen hafta türk telekom blog yazarlarına özel olarak tivibu servisinin tanıtımı yaptı. Çok isterdim davet edildim, lokasyon olarakta bana uygun katıldım diye yazmak ama ne yazık ki ben de sizin gibi sosyal ağlardan bu ürünün tanıtımına şahit olabildim. Takip ettiğim twitter kullanıcıları, onların takip ettikleri derken zaten inanılmaz bir bilgi akışı mevcuttu sunum sırasında. Çeşitli rakamlar, düşünülen ve uzun vadede yapılmak istenen hepsi ekranımın sağ kenarında bir bir yerini alıyordu.

Bahsettiğimiz firma Türk Telekom. Türkiye’de iletişim sektöründe kulakları en çok “çınlayan” bir firmadan bahsediyoruz dikkatinizi çekerim, ama o toplantı da hiçbir negatif yorum göremedim ben. Biraz bekleyip bloggerların ürün tanıtım yazılarını (türk telekom beni davet etti, ben değerliyim tadında) özetleyecek olursak servisin bütün artılarını türk telekom yazıyormuş gibi anlattılar. Servisi kullanan ve beğenen biri olarak benim düşüncelerim ise onlardan farksız kalmadı. Fakat…

Fakat bahsettiğimiz firma Türk Telekom. TT harflerini yanyana gören çoğu kişinin aklına problem, fahiş fiyat uygulaması, yetersiz destek gelirken bu kadar çok övgü anormal değil miydi? Hiçkimse çıkıpta “telekom çok güzel düşünmüşsün de sen doğru düzgün internet hizmeti veremez, altyapı yatırımı yapamazken bunu enine boyuna düşündün mü? Yarın öbürgün şişer mi bu?” diye soramıyor. Soramadığı gibi negatif olarakta hiçbir şey yazmaya cesaret edemediklerini görüyorum ben. Zira yazılan çizilen her şey ortada.

Aynı şekilde yine firmalar çeşitli sponsorluklar eşliğinde vizyondaki filmlere, yeni ürün lansmanlarına, özel partilere davet ediyor ve onlarda da durum en ufak şekilde değişmiyor. Takip ettiğim bloglarda gittikleri organizasyona dahil bir negatif yorum okumak mümkün değil.

Peki takipçiler bunu fark edemiyor mu? Fark ediyor ama daha doyma noktasına ulaşılamadı. Bence bir süre daha markalar ve onların yazarları al gülüm ver gülüm şeklinde oynamaya devam edecekler, taa ki bu işlem işlevini yitirene kadar.

O süre gelene kadar takip ettiğiniz bloggerları iyi tartmanız dileklerimle…

Geçen 4 ayda benim internet hayatıma kabus gibi çöktünüz. Bunu daha önce söyleyen olmuş muydu? Yıl sonuydu, markalar bütçelerini bitirmek adına onlarca çöp proje üretmiştiniz hani? Hatırladınız değil mi?

Önce reklam ajansı ayağınızda iğrenç televizyon reklamları çektiniz. Yetmedi, Şahan Gökbakarı tekrar alakasız Turkcell reklamlarında oynattınız. O da kesmedi, yine Nil ‘den medet umdunuz. Kumandadan kapatabiliyoduk sizi, bu sefer de ekşi sözlükten facebook’a kadar web ajanslarınız sardı etrafımızı.

Elli tane mikro site açmışsınızdır anlamsız kampanyalarınız adına. Hepsinin olayı da önceden belli, sonunda havuç var. Bıkmadınız değil mi? Soruları cevapla, arkadaşlarını davet et, ipod shuffle kazan! Ben bıktım, reklamcı değilim ama son kullanıcı olarak sıkıldım, tiksindim.

Sonra sosyal medyaya firmaları uyarlayacağız diye başladınız twitter’dan ve facebooktan oyun ya da uygulama üretmeye. Hangi biriniz Burger King’in arkadaşını sil whooper kazan kadar başarılı olabildi, ses getirebildi? Bu listede 3 taneden fazla kampanya var mıdır? Siz bunun farkında değil misiniz?

Sosyal medya! Doğru ya, facebook ve twitter hesabı açıp markaları o kitleye yönlendirebildiniz, yönlendirdiğinizi sandınız. Bütçeler biraz daha yüksekse bunu ekşi sözlük ve itüsözlük reklamlarıyla desteklediniz. Peki hiç o sözlüklerde reklam kampanyalarınız hakkında ne yazıyorlar okudunuz mu? Ben hepsini okudum, başarılı bir lansman göremedim.

Çok fazla genelleme yaptım, son bir örnekle biraz adres göstermek istiyorum mektubumda.

Şu an ekşi sözlükte tofitanın yeni havuçlu yarışması var mesela. Benden istediğiniz yine şaşırtıcı videoları o siteye yüklememmiş. En çok oyu alırsam bana iphone hediye ediyormuşsunuz. Bunun burada ne işi var dedirtirsem bu iş oluyormuş. Çok iyi düşünmüşsünüz, Turkcell’de zaten ünlülerden birini Mc Donalds’a götürmemizi istiyordu. Bu kampanyalar bittiğinde elinizde mail ve telefon numarası dışında ne gibi bilgiler oluyor sayın şirket yöneticileri? Başarı ya da başarısızlığınızı rakamlarla görebiliyor musunuz? Ben bunları çok merak ediyorum, araştırdım biraz ama bulamadım. Ama o başlıkta bir unutkanlığınızı buldum mesela, hem de unutulmayacak bir adımı. Direk aktarıyorum ben yazarın entrysini, buyrun;

google diye bir şeyden, hele de adwordsden falan haberdar olmayan bir ajansın yürüttüğü kampanya. biraz önce aklıma geldi aa neydi o tofita mıydı ne veriyodu hediye yahu dedim. tofita’yı googleladım tık yok. bunun burda/burada (hangisi yahu?!) ne işi var yazdım gene tık yok. yenimecra.orgun postu falan çıkıyor ama tofitanın kendinden hiç bir şey yok. üstelik bir de seks partner siteleri falan var tofitayı kullanan. yolumu bulup da siteye ulaşamadım. (evet ben de kullanıcıların çoğu gibi adres çubuğuna olabilecek adresleri yazarak bir yere ulaşmaya çalış-mı-yorum! tabii ki google’lıyorum!) unaided recall yapabilmiş bi müşteri olarak bile u-la-şa-ma-dım!

gckprenses / 05.01.2010

Mektubumun sonlarına doğru sizden bazı ricalarım var. Lütfen bir fikir bulduğunuzda, bulduğunuza inandığınızda eşinizle dostunuzla bunu bir görüşün. “Eureka! Hemen uygulayalım” demeden önce, lütfen, bakın lütfen diyorum biraz geniş düşünün. Bizlerin Seda Sayan Marketing müşterisi olmadığımızı, hatta Seda Sayan yüzünden pepsi ve lays almadığımızı bir düşünün. Ona göre karar verin.

Arayı da çok açmayın, öptüm sizleri.

ps: başlıkta web 2.0 sizin -janjanlı- web sitelerinize göndermeydi, lütfen bu terimi yok saymayın.

Şu internete yıllarını vermiş, yıllarını vermiş epey arkadaşı olan iyi bir bağımlısı olduğumu düşünüyorum. Şans eseri de mesleğim de bununla ilgili ve ben vakit geçirmekten gerçekten keyif alıyorum. Hep söylerim -düz adam olduğum anlarda tabii ki-, bir mimarlık gibi zor değil bizim meslek. Onların başarıya ulaşması için “elle tutulur” bir bina dikmeleri gerek. Fakat internetle ilgili yazılım ya da görsel bir hizmet sunuyorsan bu direk çürür. Yapacağın tek bir proje ya da açacağın tek bir internet sitesi, belki de kodlayacağın anlamsız bir program/yazılım seni ihya edebilir. Ama yaptığın şeyi duyurmak, ya da kendini tanıtman da gerek. Tutma potansiyeli olan bir projen gerekli kitlelere ulaşamadığı için hiç olabilir. Ya da tasarımda çok iyisindir, çalışacak güzel bir yer bulamıyorsundur.

Kısaca iyi iş yaparsan iyiler seni bulur, bence kısmen geçersiz. Sen iyi tasarım yapıyorsan, kendi tasarımını ve lansmanını da iyi yapman gerekir. Gerekirse pazarlamada öğrenerek!

Önemden ve pazarlamadan bahsediyorum görüyorsun. İşin anahtar kelimeleri bence bu, kendini ne kadar iyi pazarlayabiliyorsun? Pazarlayamıyorsan hak ettiğini bulamazsın.

Peki sen kendini pazarlamak için ne yapıyorsun? Google’da isim ve soyismini arattığında kaç tane sonuç çıkıyor? Bu sonuçlar gereksiz sitelere attığın yorumlar mı yoksa sana birilerinin gönderdiği teşekkür mesajları mı? İşte bunların hepsi bence “iletişimin giderek hızlandığı” çağda çok önemli.

…

Geçen sene kader ağlarını örmüştü ve ben çok farklı işlerde uğraşan biriydim. Aslında bazen becerip bazen sıçıp sıvadığım insan ilişkilerinde kendimi geliştirmeme de yaramıştı. Her kademede birileriyle tanışabiliyor, ayak üstü laflayabiliyordum. Üniversiteden yeni mezun olmuş, zehir gibi insanlarda vardı aralarında. Ama sanki hepsi mezuniyet kepini atarken sözleşmiş gibi işsizlik ve iş tecrübesizliğinden bahsediyordu. Onlara göre yeni mezunlara iş yoktu, ya da iş bulamıyorlardı. Beden öğretmenliğini hedeflemiş olanlarını bu kitleden ayırırsam hepsi de internetin şu önemini bir türlü anlayamıyorlardı. Hayır, okul öncesi eğitmeni olmuş yeni mezunları kastetmiyorum, bilakis işleri iletişim, internet, medya gibi kelimelerle süslü arkadaşlardan bahsediyorum. Onlara göre internette iş kariyer.net’ti ne yazık ki. Herkes oraya buraya CV gönderirken onlar kendilerini kandırarak “ben bir adım öndeyim ama, kariyer.net’ten başvuruyorum” gibi absürd bahanelerle karşıma çıkıyorlardı. Çok tanıdım böyle insanları…

Gerçekten bir şeyleri fark etmeyi başarabilenlere şunu anlattım kısaca. Facebook’a üyesin di mi? Evet. Kendi mesleğine ait gruplara üye oldun mu? Evet. Peki kendi mesleğine ait başka sosyal gruplara üye oldun mu? Hayır. Kendi mesleğini ilgilendiren web sitelerine yazı/içerik temin edebildin mi? Hayır. Sektörde iyi olduğunu anlatan, bu mesajı veren herhangi bir mecrada yer alıyor musun? Hayır.

…

Diğer mesleklerin hepsi bir yana, çok iyi tasarımcı/yazılımcı olduğunu ya da olacağını iddia edenlere çok kızıyorum. Bilgisayar mühendisliği adı etkilemiyor artık insanları, bunu nasıl görmek istemezsin ki? diye çok paraladım kendimi.

Sitem kısmını bitirdim, şimdi sanırım çözüm ve umut pompalama(!) kısmına geçmem gerek.

“Business Network” dedileri şey, seni bir çok iyi firmanın yetkilisine ya da çalışanına götürebilecek, onlarla iletişim kurabileceğin, sorularına yanıt alabileceğin bir ağ. İşinde ne kadar iyi olabileceğini bu ağlarda gösterebilirsen işte o zaman iki adım önde olmuş olursun. O zaman iş aramazsın, iş sana gelir.

Xing, facebook, twitter, deviantart, behance network… bunların hepsi birer ağ. Bazıları sosyal ağ diye öne çıksa da sen iş ağı olarakta kullanabilirsin. Seçtiğin kullanıcı adından, profilindeki ayrıntılara kadar her şeye özen göstermelisin. Sonra da hiç vakit kaybetmeden idealindeki insanlara yakınlaşmalısın (böyle yazınca da av/avcı durumu gibi oluyor farkındayım ama, anlaşıldığı kadarıyla). Kafandaki bütün o pesimist soruları sorabilirsin bu kişilere, yapmak istediklerini yazıp yön göstermesini bile isteyebilirsin. Karşındakiler robot değil, haliyle sana cevap verecektir. Aklında çok iyi bir fikir mi var? Sunabilirsin. Kimse senin fikirlerini çalıp başarıya koşmak istemez, en azından seçeceğin kişiler böyle olmalı.

Hala bir blog sahibi değil misin? Hemen bir blog açmalısın. Orada kafandan geçenleri, “şöyle yapılsa” temennilerini sunmalısın. Yazdığın yazıları o iş ağından sunmanlısın, paylaşmalısın. Bir gün bir bakmışsın bazı beyin avcıları gelmiş bulmuş seni! Bunlar çok hayalperest şeyler değil, biliyorum çünkü daha önce çok gördüm. Etraftaki bütün başarılı öykülerin başı artık hep böyle, şayet garajda şirket kurmadıysa. Yaşadığın ilde arzuladığın bir firma yok mu? XING’den İstanbul, İzmir, Ankara firmalarıyla irtibat kurabilirsin. Seni istekli ve boş görmedikleri an davet edeceklerdir. Firmaların aradığı şey artık pastanın üstündeki frambuaz taneleri değil, direk pastayı istiyorlar. Diploma senin frambuaz tanen, bunu unutma.

Eminim çok şeyden bahsettim yukarda, tam olarak business networklere yer verebildim mi onu bile bilmiyorum. Yılların dolgunluğu var üstümde, zamanla daha çok yazı yazdıkça düzelecektir. Kişisel gelişim kitapları saçmalığı gibi oldu di mi? Bununla ilgili de bir derdim var, çok yakında paylaşağım. Şimdilik en azından farklılığın sadece CVlerde yatmadığını anlattım. Buna ilk adım diyelim.

Takipte kalın…

Öncelikle hala kullanmayanlar-bilmeyenler için twitter’dan bahsetmek gerek. Bunun için Burak Bayburtlu’nun “Herkes İçin Twitter Rehberi” yazısını okuyabilirsiniz, teknik ve kullanım olarak açıklanabilecek her şeyi gayet net açıklamış Burak.

…

Şu sıralar çokça rastlıyorum etrafta “aman bir halt yokmuş bunda” diye sitemleri. Üye olup uzaklaşan kitle sitemlerini yani. Twitter bağımlısı olduğumdan değil ama, rahatsız ediyor. Anlıyorum, sonuçta facebook gibi saatlerce vakit geçirecek bir mecra değil ama iletişim ve bilgi yönünden inanılmaz güzel.

İletişim ve bilgi dedim, açayım biraz konuyu.

Düşüsenize, çalıştığım sektördeki örnek aldığım ya da başarılı bulduğum kişileri takip edebiliyorum. Bu takip tabiki ne içtikleri ne yedikleri değil, iş babında. Bir sorunla karşılaşabiliyor o kişi ve direk çözümünü paylaşıyor. Ya da yeni bir haberin, yeni bir hizmetin duyurusunu yapıyor. Kendini yorumunu, kendi gözlemini aktarıyor. O kişinin tuttuğu blogu güncellemesini beklemeden, anlık olarak ulaştığın bir bilgi bu. Bilgiye ulaşım sürecini hızlandırıyor kısaca. 140 karekter’de kısa ve öz istenileni alabiliyorsun.

Şahsen bu yukardaki gibi hedef kişileri takip etmekten zevk alıyorum. Örneğin ben Serdar Kuzuloğlu’nu sevsem de onun fasıl fotoğrafları ilgimi çekmiyor, böyle bir handikapı da var. Ya da Ayşe Bali’den aile notları değil de iş yaşamıyla ilgili gelişmeler bekliyor insan. Tabi bunlar benim beklentilerim. Böyle olması gerekmiyor, filtreleyerek takip ediyorum en azından bu kişileri.

İki hafta önce Berlusconi’ye gerçekleşen saldırıyı ben direk Mirgün Cabas’tan duydum mesela. O sırada aklımda bu yazı olduğundan, hemen ntvmsnbc ve sözlüğe de baktım ama buna dair bir bilgi yoktu. Kaynak BBC, ama Mirgün bu eğlenceli haberi anında ulaştırdı, nitekim ben de takipçisi olarak hızlıca öğrendim. Burnum uzadı mı? Tabiki hayır, bu bir hız bakımından iyi bir örnek.

Reklamcılık sektörüne de ilgi duyuyorum. Reklamcı değilim, pazalama gurusu da değilim. Ama İstanbul’da gerçekten başarı olmuş art direktörleri ve pazarlama gurularını takip edebiliyorum. Kafama takılan soruları onlara direk sorabiliyorum, bazen yanıt alıyorum bazen de arada kaynıyor. Normalde bu mümkün mü? En iyi ihtimal mail atacaksın adresi bulup, o da geri dönerse. %1? En iyi ihtimal! Zor bir iletişim yolu iki taraf içinde. Twitter, bu süreci inanılmaz kolaylaştırıyor işte.

Hatta öyle ki geçen haftalarda entourage dizisini izledim ve koca 6 sezonu şıp diye bitirdim. Çokta beğendim, eğlenerek izledim. Hemen Ari Gold karekteri yani Jeremy Piven’ı twitter’da takibe aldım. Yeni bir film çıkarmış, onun haberini öğrendim. Bir harikasın tweeti attım, rahatladım. Bunda bile iyi ki varsın twitter diye düşündüm işte.

Özetle, twitter ne amaçla kullanıcağına karar verirsen oldukça yararlı bir sosyal ağ. Bunu yapamıyorsan, haklısın pekte ilgi çekecek bir şey yok. Ama onun dışında, ben bu kafayla marangoz olsam yine mobilya/dekorasyon bloglarındaki yazarları takibe alır iletişim kurardım diye düşünmüyor değilim.

Bu arada sen zaten üyeysen, beni de takip etmek isteyebilirsin.